GSS borç sorgulama, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kayıtlarında adınıza tahakkuk ettirilmiş ödenmemiş Genel Sağlık Sigortası prim borcunuzun olup olmadığını öğrenme işlemidir.
Türkiye’de yaşayan her vatandaşın sağlık hizmetlerinden eşit şekilde yararlanabilmesi amacıyla uygulanan Genel Sağlık Sigortası (GSS), zorunlu bir sigorta sistemidir. Herhangi bir sosyal güvencesi (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı) bulunmayan veya çalışmayan 18 yaş üstü bireyler, otomatik olarak GSS kapsamına alınır. Bu durum, kişilerin haberi dahi olmadan adlarına prim borcu birikmesine neden olabilir.
GSS Borç Sorgulama Nedir?
Sigortalı bir işten ayrıldığınızda veya öğrencilik hakkınız bittiğinde (lise mezuniyeti sonrası 20, üniversite sonrası 25 yaş sınırı) sistem sizi otomatik olarak GSS’li yapar. Eğer “Gelir Testi” yaptırmazsanız, devlet sizin asgari ücretin belirli bir oranında ödeme gücünüz olduğunu varsayar ve her ay adınıza borç yazar.
e-Devlet Üzerinden GSS Borç Sorgulama (Adım Adım)
En güvenilir ve hızlı sorgulama yöntemi e-Devlet kapısıdır. Saniyeler içinde güncel borç durumunuzu görebilirsiniz.
-
Sisteme Giriş: turkiye.gov.tr adresine T.C. Kimlik Numaranız ve şifrenizle giriş yapın.
-
Arama: Ana sayfadaki arama çubuğuna “GSS Sorgulama” yazın.
-
Hizmet Seçimi: Çıkan sonuçlardan “Genel Sağlık Sigortası Tescil ve Prim Borcu Sorgulama” (Sosyal Güvenlik Kurumu) başlığına tıklayın.
-
Sonuç Ekranı: Açılan sayfada hem GSS tescil tarihinizi hem de “Borç Durumu” sekmesi altında toplam prim borcunuzu görebilirsiniz.
Önemli Not: Borç sorgulama ekranında bazen “Gecikme Zammı” dahil edilmemiş olabilir. Kesin ödenecek tutarı öğrenmek için ödeme ekranlarına (Banka veya İnteraktif Vergi Dairesi) bakmak daha sağlıklı sonuç verir.
Borç Çıkarsa Ne Yapmalısınız? (Gelir Testi Fırsatı)
Eğer GSS borç sorgulama sonucunda yüksek meblağlarla karşılaştıysanız ve çalışmıyorsanız, hemen ödeme yapmak yerine şu adımları değerlendirin:
-
Gelir Testi Yaptırın: İkamet ettiğiniz ilçedeki Kaymakamlık bünyesinde bulunan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’na giderek gelir testi başvurusunda bulunun.
-
Sonuç: Eğer hane halkı kişi başı geliriniz, asgari ücretin üçte birinden az çıkarsa (yeşil kart statüsü), G0 kategorisine alınırsınız. Bu durumda geçmiş borçlarınız silinebilir ve primleriniz devlet tarafından ödenir.
GSS Borcu Nereden Ödenir?
Borcunuz kesinleştiyse ve ödeme gücünüz varsa, borçlarınızı şu kanallardan ödeyebilirsiniz:
-
İnteraktif Vergi Dairesi: gib.gov.tr üzerinden “Harç ve Değerli Kağıt Bedeli Ödeme” veya “Borç Ödeme” menülerinden kredi kartı ile ödeme yapılabilir.
-
Anlaşmalı Bankalar: Ziraat Bankası, Halkbank, Vakıfbank başta olmak üzere birçok bankanın mobil uygulamasında “SGK Ödemeleri” > “GSS Primi” adımlarını izleyerek ödeme yapabilirsiniz.
-
e-Devlet: Sorgulama ekranındaki “Kredi Kartı ile Ödeme” butonunu kullanabilirsiniz.
GSS Borcu Ödenmezse Ne Olur?
GSS borcu, diğer vergi borçları gibi yasal takibe konu olabilir.
-
İcra ve Haciz: Uzun süre ödenmeyen borçlar için SGK, e-Haciz işlemi başlatarak banka hesaplarınıza bloke koyabilir.
-
Sağlık Hizmeti Engeli: Belirli bir borç limitinin üzerindeki vatandaşlar (Bakanlar Kurulu kararı ile dönem dönem esnetilse de) devlet hastanelerinde sağlık hizmeti alırken provizyon sorunu yaşayabilirler.
-
Gecikme Zammı: Borç ödenmedikçe her ay üzerine gecikme faizi eklenir.
Mali sürprizlerle karşılaşmamak ve sağlık hizmetlerinden kesintisiz yararlanmak için belirli aralıklarla GSS borç sorgulama işlemini yapmanızda büyük fayda vardır. Özellikle iş değiştirdiğiniz veya mezun olduğunuz dönemlerde e-Devlet üzerinden durumunuzu kontrol etmeyi ihmal etmeyin. Unutmayın, erken fark edilen GSS borcu, gelir testi ile silinebilir veya yapılandırılabilir.
